Αρχείο για Εκκλησιαστικά
«Σάββατο των Ψυχών» ή Ψυχοσάββατο.
Το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω, λέγεται «Σάββατο των Ψυχών» ή Ψυχοσάββατο. Είναι το πρώτο από τα δύο Ψυχοσάββατα του έτους (το δεύτερο επιτελείται το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής).
Ο λόγος που το καθιέρωσε η Εκκλησία μας, παρ’ ότι κάθε Σάββατο είναι αφιερωμένο στους κεκοιμημένους, είναι ο εξής: Επειδή πολλοί κατά καιρούς απέθαναν μικροί ή στην ξενιτιά ή στη θάλασσα ή στα όρη και τους κρημνούς ή και μερικοί, λόγω πτώχειας, δεν αξιώθηκαν των διατεταγμένων μνημοσύνων, «οι θείοι Πατέρες φιλανθρώπως κινούμενοι θέσπισαν το μνημόσυνο αυτό υπέρ πάντων των άπ’ αιώνος εύσεβώς τελευτησάντων Χριστιανών».
Επειδή την Κυριακή της Απόκρεω ποιούμε ανάμνηση της Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού και οι κεκοιμημένοι μας ακόμη δεν κρίθηκαν, τους μνημονεύουμε σήμερα και, επικαλούμενοι το άπειρο έλεός Του, παρακαλούμε τον Θεό με το μνημόσυνο πού κάνουμε, να τους αναπαύσει. Συγχρόνως δε, ενθυμούμενοι και εμείς το θάνατο και «διεγειρόμεθα προς μετάνοιαν…».
Τα κόλλυβα θεωρούνται σημαντικά για τις ψυχές των νεκρών και έχουν ως στόχο να μνημονευτούν οι νεκροί. Η παράδοση λέει ότι όσες ψυχές δεν έχουν κόλλυβα, τριγυρνούν μέχρι να τους θυμηθούν οι δικοί τους ή να τους προσφέρει κόλλυβα μια άλλη ψυχή.
Κόλλυβα: Η προέλευσή τους φτάνει έως την αρχαιότητα, αλλά στη χριστιανική παράδοση συνδέονται με το θαύμα του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος, όταν προστάτευσε τους χριστιανούς από τα ειδωλολατρικά τρόφιμα δίνοντας εντολή να φτιάξουν κόλλυβα από βρασμένο σιτάρι. Από τότε, η εκκλησία τα καθιέρωσε ως προσφορά για τους νεκρούς, ιδιαίτερα στα Ψυχοσάββατα. Η λέξη “κόλλυβα” προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη κόλλυβον, που σήμαινε μικρός κόκκος σιταριού ή ψωμιού.
Οι κάτοικοι της Βλαχέρνας, τηρώντας το έθιμο, έφτιαξαν πρόσφορα και κόλλυβα (σπερνά) για την μνήμη των νεκρών και βέβαια έφεραν το ψυχοχάρτι με τα ονόματα των νεκρών αγαπημένων, για να τα διαβάσει ο παπάς και να διαβιβάσει στον Θεό και στους ίδιους τους νεκρούς την θύμηση που τους κρατούν οι ζωντανοί.
Της Υπαπαντής σήμερα…
Της Υπαπαντής σήμερα και η ορθόδοξη εκκλησία γιορτάζει την “προσφορά” του Χριστού στον Θεό Πατέρα, από την Παναγία και τον θετό πατέρα Ιωσήφ. Η συγκεκριμένη εορτή ανήκει σε αυτές του δωδεκάορτου, τις σημαντικότερες δηλαδή γιορτές της Εκκλησίας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι την συγκεκριμένη ημέρα ουσιαστικά κλείνει ο προηγούμενος εκκλησιαστικός κύκλος και ανοίγει το Τριώδιο, λίγο πριν ή λίγες ημέρες μετά, το οποίο κλείνει το Μεγάλο Σάββατο. Μάλιστα στο χωριό μας (Βλαχέρνα) οι παλιοί έλεγαν την εξής χαρακτηριστική παροιμία για τις πριν της Υπαπαντής γιορτές: “Η Υπαπαντή τις μαζεύει μετ’ αντί”, εννοώντας το κλείσιμο του εκκλησιαστικού κύκλου. Μαζεύει δηλαδή τις γιορτές όπως το υφάδι τυλίγεται στο αντί για να αρχίσει νέο υφάδι.
Εξαιρετικό είναι το κάθισμα στον όρθρο που περιγράφει το γεγονός του σαραντισμού του Ιησού Χριστού στον Ναό του Σολομώντα: Νηπιάζει δι’ εμέ ο Παλαιός των ημερών, καθαρσίων κοινωνεί ο καθαρώτατος Θεός ίνα τη σάρκα πιστώσει μου την εκ Παρθένου • και ταύτα Συμεών μυσταγωγούμενος ενέκρωτο αυτόν, Θεόν φανέντα σαρκί και ως Ζωήν ησπάζετο και χαίρων πρεσβυτικώς ανεκραύγαζε: απόλυσον με σε γαρ κατείδον την Ζωήν των απάντων.
Δεν είναι επίσης διόλου τυχαία η επιλογή της συγκεκριμένης ημέρας από την ορθόδοξη εκκλησία ως ημέρας αφιερωμένη στην Μητέρα. Στο πρόσωπο της Παναγίας γιορτάζει η κάθε μάνα, ειδικά η μάνα που έχει χάσει παιδί και η μάνα που έχει κοιμηθεί.
Χρόνια πολλά λοιπόν σε όλες τις Μανούλες.
* Παναγιώτης Κατσούλης (Θεολόγος)
Το ψυχοκέρι της Σαρακοστής!
Ψυχοκέρι: Τις μέρες της Σαρακοστής, σε πολλά χωριά της Ελλάδος, παρατηρώντας το εκκλησίασμα κατά την ακολουθία βλέπουμε ορισμένες από τις μεγάλες γυναίκες να κρατούν, ένα κερί το γνωστό ψυχοκέρι (κερί των ψυχών) το οποίο φτιάχνουν πριν το πρώτο Ψυχοσάββατο.
Για να κατασκευαστεί το ψυχοκέρι, χρησιμοποιούνται συνήθως εφτά η εννέα κλωστές από βαμβάκι και καθαρό κερί. Το ψυχοκέρι το έκαιγαν εκτός από τα τρία Ψυχοσάββατα και σε όλες τις ακολουθίες της μεγάλης σαρακοστής δηλαδή στους Χαιρετισμούς, τον Ακάθιστο Ύμνο, τον Μεγάλο Κανόνα, τις ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας μέχρι και τη Μεγάλη Παρασκευή, ακόμη και κατά την περιφορά του Επιταφίου. Δυστυχώς στις μέρες μας το έθιμο αυτό που αφορά στην μνήμη των νεκρών, τείνει να εκλείψει.
Ψυχοκέρι κατασκευή: Έβαζαν δύο καρέκλες στην αυλή, σε απόσταση 5-6 μέτρων. Μετά παίρνανε βαμβακερή κλωστή και την τέντωναν ανάμεσα στις δύο καρέκλες, τόσες φορές όσες και οι ψυχές που μνημόνευαν (εφτά ψυχές-εφτά κλωστές, οχτώ ψυχές – οχτώ κλωστές). Μετά έστριβαν τις κλωστές μεταξύ τους σχηματίζοντας ένα παχύτερο νήμα. Ακολουθούσε το κέρωμα. Έβαζαν σε ένα τηγάνι να λιώσει γνήσιο κερί μέλισσας και με ένα ξυλάκι, που στο κάτω μέρος είχε διχάλα, ανάγκαζαν την κλωστή να περάσει μέσα από το λιωμένο κερί. Το τεράστιο αυτό λεπτοκαμωμένο κερί, το τύλιγαν, όσο ήταν ακόμα ζεστό, σαν να ήταν σύρμα ώστε να μπορεί να το μεταφέρει. Κατά τα Ψυχοσάββατα το κερί αυτό το κρατούσαν στα χέρια τους, καθ όλη την διάρκεια της λειτουργίας και το ξετύλιγαν σιγά-σιγά μέχρι να καεί όλο.
ΕΟΡΤΑΣΤΗΚΕ Ο ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΥΦΩΝΑ ΣΤΗ ΒΛΑΧΕΡΝΑ – 2026
Χρόνια Πολλά στους εορτάζοντες!
ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ!
Φωτορεπορτάζ: TAM
ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΥΦΩΝΑ ΣΤΗ ΒΛΑΧΕΡΝΑ
Αύριο Κυριακή 1 Φεβρουαρίου, θα εορτάσει ο Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα, στη Βλαχέρνα.
*** Ο Άγιος Τρύφων, τη μνήμη του οποίου η Εκκλησία τιμά την 1 Φεβρουαρίου, είναι ιδιαίτερα αγαπητός στους αμπελουργούς και γενικότερα στους αγρότες, αφού θεωρείται ο προστάτης άγιος των αμπελουργών και των γεωργών. Ο Άγιος Τρύφων υπήρξε δημοφιλής τόσο όσο ήταν ακόμη στη ζωή όσο και μετά το μαρτύριο του. Παρόλο που πουθενά στο Συναξάρι δεν αναφέρονται επεισόδια από το βίο ή τα θαύματά του, που να τον συνδέουν με το αμπέλι και το κρασί, θεωρείται προστάτης των αμπελουργών. Παρουσιάζεται μάλιστα στις νεώτερες αγιογραφίες να κρατά κλαδευτήρι. Άλλωστε η εορτή του Αγίου τον Φεβρουάριο συμπίπτει με την περίοδο κατά την οποία αρχίζει η σημαντικότερη αμπελουργική φροντίδα που είναι το κλάδεμα.
ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, ΠΟΛΙΟΥΧΟΥ ΒΛΑΧΕΡΝΑΣ – 2026
Πανηγυρικός Όρθρος και Αρχιερατική Θεία Λειτουργία χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Μαντινείας και Κυνουρίας κ.κ. ΕΠΙΦΑΝΙΟΥ.
Χρόνια πολλά στους εορτάζοντες.
Φωτορεπορτάζ: Tam
ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, ΠΟΛΙΟΥΧΟΥ ΒΛΑΧΕΡΝΑΣ – ΜΕΓΑΣ ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΟΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ
Φωτορεπορτάζ: tam
Με ιδιαίτερη λαμπρότητα πανηγύρισε ο ενοριακός Ιερός Ναός Τίμιου Προδρόμου Λεβιδίου Αρκαδίας.
Με ιδιαίτερη λαμπρότητα πανηγύρισε ο ενοριακός Ιερός Ναός Τίμιου Προδρόμου Λεβιδίου Αρκαδίας. Του Όρθρου και της Δισαρχιερατικής Θείας Λειτουργίας προέστη ο Σεβ. Μητροπολίτης Γέρων Λεοντουπόλεως κ. Γαβριήλ, συλλειτουργούντος του οικείου Μητροπολίτη Μαντινείας και Κυνουρίας κ. Επιφανίου.
Στο κήρυγμα του ο Μητροπολίτης κ. Γαβριήλ, αναφέρθηκε στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο ως τον μέγιστο των προφητών, που κήρυξε μετάνοια και υπέδειξε τον Χριστό ως τον «Αμνό του Θεού» και μοναδικό Σωτήρα του κόσμου. Παρότι κάποιοι τον θεώρησαν Μεσσία, ο ίδιος ξεκαθάρισε τον ρόλο του ως προετοιμασία για την έλευση του Χριστού και ως γέφυρα ανάμεσα στην Παλαιά και στην Καινή Διαθήκη. Παράλληλα, καταδίκασε τη σύγχυση των ρόλων και την σύγχρονη προφητολογία, τονίζοντας ότι η ουσία της χριστιανικής ζωής είναι η μετάνοια, η προσευχή, η συγχώρεση και η αγάπη προς τον συνάνθρωπο. Κλείνοντας, κάλεσε τους πιστούς να μιμηθούν το ήθος του Προδρόμου, ώστε να αξιωθούν τη Βασιλεία του Θεού.
Προ της απολύσεως ο Μητροπολίτης κ. Επιφάνιος χειροθέτησε σε Αναγνώστες, δύο μαθητές της Γ΄ Λυκείου από το Λεβίδι, τον Ιωάννη Καμπέλο (το γένος Σταυρούλας Χρ. Τσαρουχά) και τον Σιέμπο Νικόλαο, οι οποίοι με ζήλο διακονούν την ενορία και είναι μαθητές του Παραρτήματος της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής της Μητροπόλεως.
Στη συνέχεια, ευχαρίστησε εκ βάθους καρδίας τον Σεβ. Μητροπολίτη Λεοντουπόλεως κ. Γαβριήλ για την τιμητική του παρουσία στον εορτασμό και του ζήτησε να μεταφέρει τις ευχαριστίες του, εκζητώντας τις ευχές κι ευλογίες του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ. Θεοδώρου. Συνάμα, ανακοίνωσε ως νέο Αρχιερατικό Επίτροπο Λεβιδίου τον Προϊστάμενο του Ναού Πανοσιολ. Αρχιμ. Προκόπιο Δαμάλα και ευχαρίστησε τον Πανοσιολ. Αρχιμ. Νικόδημο Ζαρόκωστα, υπεύθυνο του Παραρτήματος της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής της Μητροπόλεως στο Λεβίδι για το έργο που καταβάλει.
Κλείνοντας, αναφέρθηκε στους δύο νέους Αναγνώστες, οι οποίοι είναι καρπός πνευματικός της προσπάθειας ανανέωσης της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής και εκτός της πόλεως της Τρίπολης. Πλειάδα πιστών του οικισμού αλλά και της γύρω περιοχής έφθασε στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό για να συμμετάσχει στην Θεία Λειτουργία και να λάβει την χάρη και ευλογία του εορταζομένου Αγίου.
Ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Τεγέας κ. Θεόκλητος τέλεσε τον Όρθρο και την Πανηγυρική Θεία Λειτουργία στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό Τιμίου Προδρόμου.
Πηγή: www.kalimera-arkadia.gr
